Crowdlending voor ondernemers en investeerders

Crowdlending - leningen ophalen bij het grote publiek - stijgt overal in de wereld aan populariteit als alternatieve financierings- en investeringsvorm

Het concept bestaat amper 10 jaar, maar de totale “Alternative Lending” markt wordt nu al op €276 miljard in transacties geschat, verspreid over meer dan 72 miljoen leningen. 

In deze gids doen we als vergund alternatief financieringsplatform in België de term "crowdlending" volledig uit de doeken.

Hieronder lees je alle informatie die je nodig hebt, als projecteigenaar én als investeerder:

  • Wat is crowdlending en hoe werkt het nu precies?
  • Wat is het verschil tussen crowdlending en crowdfunding?
  • Wat zijn de voordelen en nadelen die eraan verbonden zijn?
  • Wat zijn de kosten voor de projecteigenaar en de investeerder?
  • Hoe kan ik zelf geld ophalen of investeren via crowdlending?

Wat is Crowdlending?

Crowdlending is een vorm van alternatieve financiering voor projecteigenaren (ondernemers en consumenten) om bij een groep individuele investeerders start- of groeifinanciering op te halen. 

Een groep van individuele investeerders geeft voor een bepaalde periode een lening aan een individu/een onderneming en krijgt daarvoor jaarlijks een rendement terug.

Die investeringen kunnen van tientallen tot duizenden euro’s gaan per project. Zo kan de projecteigenaar bij honderden verschillende investeerders in totaal miljoenen aan groeifinanciering ophalen.

Dit volledige proces gebeurt meestal via een online platform om de investeringen efficiënt te beheren en vertrouwen te wekken bij investeerders. 

Crowdlending vs Crowdfunding

Crowdlending is een specifieke vorm van “crowdfunding”: financiering door de menigte.

We maken bij crowdfunding het onderscheid tussen financiële crowdfunding en niet-financiële crowdfunding. Bij financiële crowdfunding wordt een financiële return verwacht door de investeerder, en bij niet-financiële crowdfunding uiteraard niet. 

Als we nog verder onderverdelen, kan je 4 grote vormen van crowdfunding vinden:

Niet-financiële crowdfunding

  • Donation-Based Crowdfunding: Dit is de meest bekende vorm van crowdfunding. Mensen doneren hierbij een bepaald bedrag voor projecten. Dit zijn vaak sociale en maatschappelijke projecten of NGO’s die schenkingen zoeken.
    Voorbeeld: 500.000 mensen steunen actie Baby Pia
  • Reward-Based Crowdfunding: Hier verwachten de crowdfunders een reward voor hun geld die niet-financiëel is, zoals een product dat nog niet beschikbaar is. Een handige vorm voor ondernemers om de markt af te toetsen en innovatieve producten te voorverkopen.
    Voorbeeld: Mealhero lanceert slimme stoomoven voor millennials

Financiële crowdfunding

  • Equity Crowdfunding: Equity betekent aandelen, dus in deze financiële vorm van crowdfunding participeren de investeerders in aandelen van de onderneming. Daardoor worden ze aandeelhouder en verwachten ze dividenden, net zoals aandelen op de beurs.
    Voorbeeld: Elektrische fiets Cowboy haalt €4 miljoen pond op
  • Crowdlending: Bij crowdlending geeft de investeerder een lening aan het project en verwacht dat deze lening terugbetaald wordt, meestal met rente. Dit project kan een persoon zijn (bv een autolening), een onderneming (start- of groeifinanciering) of vastgoed.
    Voorbeeld: Koffiezaak IzyCoffee zoekt investeerders

bron: crowdfundingcijfers.nl

Crowdlending is veruit de populairste vorm van crowdfunding; in Nederland goed voor 89% (€375,7 miljoen) van de totale crowdfundingmarkt.

Hoe werkt crowdlending nu precies?

Bij crowdlending geeft een groep beleggers een lening aan een projecteigenaar.

Om dat administratief haalbaar te maken, gebeurt dat meestal via een online platform.

Daarop worden als een marktplaats meerdere projecten gepubliceerd waarop investeerders dan hun investering kunnen bevestigen.

We bekijken even welke stappen er moeten ondernomen worden door de 3 belangrijkste spelers: de projecteigenaar, het crowdfunding platform en de crowd van investeerders.

Stap 1: Platform

Voor crowdlending bestaan verschillende platformen. Elk platform heeft haar eigen voorwaarden, specialiteiten en kosten. De projecteigenaar moet hier een keuze in maken.

Stap 2: Screening

Het platform laat natuurlijk niet elk project toe, maar screent de ondernemer en de onderneming op bepaalde voorwaarden:

  • financiële gezondheid
  • terugbetalingscapaciteit
  • falingsrisico’s
  • ondernemerscapaciteiten en -ervaring
  • ...

De projecteigenaar moet dus alle nodige documenten voorbereiden en aanleveren zoals het businessplan, financieel plan, de historische cijfers…

Stap 3: Investeringsdossier

Als de screening positief is, moet de projecteigenaar in samenspraak met het platform het investeringsdossier opmaken:

  • Minimaal en maximaal doelbedrag vastleggen
  • Voorwaarden van de lening bepalen
  • Aantrekkelijke pitch uitschrijven over het project en de projecteigenaar
  • Multimedia zoals video’s en foto’s voorbereiden
  • Verplichte juridische documenten zoals informatienota’s opmaken

Stap 4: Publicatie

Het volledige dossier wordt op het platform gepubliceerd zodat alle informatie door potentiële investeerders kan bekeken worden.

De investeerder analyseert zelf de risico’s door de beschikbare documentatie rustig door te nemen.

Stap 5: Marketing

Eens live begint vaak het echte werk pas: alle netwerken rond de projecteigenaar en het platform aanspreken en warm maken om te investeren.

Hiervoor worden alle marketingkanalen ingezet zoals social media, persartikels, advertenties, nieuwsbrieven, flyers en affiches...

Stap 6: Investeringen

Tijdens de vastgelegde periode, meestal zo’n 2 maanden lang, krijgen investeerders de kans om in te schrijven op de aangeboden leningen.

Via het platform kunnen potentiële investeerders hun investering online rondmaken. Vaak moeten ze hiervoor een account aanmaken en hun identiteit verifiëren via een ID-kaart. Nadat alle voorwaarden aanvaard zijn, kan de investeerder meestal meteen online betalen.

Potentiële investeerders worden dan opgevolgd door zowel de projecteigenaar als het platform, om alle vragen duidelijk te beantwoorden.

Stap 7: Uitbetaling

Na de afloop van de investeringsperiode wordt gekeken of het minimale doelbedrag van het project behaald is. Meestal geldt hier het all-or-nothing-principe: als dat doelbedrag niet behaald wordt, krijgen alle investeerders hun geld terug.

Als het doelbedrag wél behaald wordt, maakt het platform het totale opgehaalde bedrag over aan de projecteigenaar.

Stap 8: Leningsdocumenten

Bij een succesvolle crowdlendingcampagne worden achteraf de nodige documenten opgemaakt zoals leningsovereenkomsten, contracten, attesten en aflossingstabellen.

De beschikbare documenten kan de investeerder in zijn/haar dashboard van het platform terugvinden.

Stap 9: Terugbetaling

Na de goede afloop van de crowdlendingcampagne komt de projecteigenaar zijn/haar belofte na door de investeerder netjes terug te betalen, inclusief rente.

Kort samengevat, de verschillende rollen en acties:

Waarom is crowdlending zo populair?

bron: crowdfundingcijfers.nl

In Nederland alleen al werd vorig jaar voor 424 miljoen euro aan financiering opgehaald via crowdfunding, 29% meer dan het jaar ervoor.

Ook in België stijgt het aantal financieringsprojecten jaarlijks.

Graydon verwacht dat over 3 jaar 20% van alle KMO’s wordt gefinancierd vanuit crowdfunding, met in specifieke sectoren zelfs 50%.  

Maar waarom is crowdlending zo snel zo populair geworden?

Crowdlending wordt door ondernemers vaak gebruikt als alternatief voor de meest traditionele vorm van lenen: de banklening.

Door de financiële crisis in 2008 hebben banken heel wat maatregelen moeten nemen waardoor zowel consumenten als ondernemingen het moeilijker krijgen om bankfinanciering te vinden. Vooral door de kleinere ondernemingen is dit te voelen, want België is het tweede moeilijkste land voor KMO’s om bankfinanciering op te halen.

Er worden hoge eigen inbrengen of zware waarborgen verlangd die de initiatiefnemers niet altijd kunnen geven. En dat remt de groei van de lokale economie natuurlijk.

De krantenkoppen zijn niet rooskleurig voor ondernemers...

Crowdlending heeft dus niets te maken met slechte of zwakkere dossiers, maar met de markt die de laatste jaren enorm veranderd is.

Dat verklaart waarom de vraag vanuit projecteigenaren zo groot is, maar voor crowdlending zijn er aan de andere kant ook mensen nodig die geld ter beschikking stellen.

Bij die geldschieters zien we eigenlijk een gelijkaardige trend.

Voor beleggers is het tegenwoordig moeilijk geworden om aantrekkelijke rendementen te vinden. Er staat meer dan 278 miljard euro op de Belgische spaarboekjes, maar ze hebben nog nooit zo weinig opgebracht. Het rendement van spaarders is zo goed als negatief, als je de jaarlijkse inflatie en de stijgende kosten ook in rekening neemt.

Kortom: de Belg verliest jaarlijks geld, als hij niet investeert.

Er zijn natuurlijk heel wat alternatieve beleggingsvormen, maar die komen telkens met heel wat nadelen:

  • Bij vastgoed heb je een grote inbreng nodig en er komen tal van extra kosten bij zoals notariskosten, registratiekosten, banklening, onderhoud, herstellingen...
  • Beleggen op de beurs vergt serieus wat financiële kennis en je moet er vaak mee bezig zijn om te weten of je moet kopen of verkopen
  • Bitcoin en andere cryptocurrencies trekken veel investeerders aan door explosieve rendementen, maar dat rendement kan ook even snel kelderen
  • Ook goud en zilver blijven in de aantrek, maar daar zit je ook met enorme volatiliteit
  • Er wordt ook steeds meer geïnvesteerd in fysieke producten als wijn, whiskey, old-timers en kunst, maar dan moet je goed weten wat je koopt en op de hoogte blijven van de markt
bron: bitvavo.com

We zitten dus met een serieuze “money gap”: consumenten en ondernemers vinden moeilijk geld om hun projecten te financieren, en beleggers vinden geen aantrekkelijk alternatief voor spaarboekjes.

Daar is crowdlending natuurlijk de ideale oplossing voor.

Voor- en nadelen voor projecteigenaren

Voordelen voor ondernemers

  • Het is een ideaal alternatief voor de banklening die tegenwoordig moeilijker te verkrijgen is
  • Je kan crowdlending ook gebruiken als hefboom om andere financiering via banken of subsidies te vinden, aangezien het als ‘quasi eigen inbreng’ gezien wordt
  • Meestal moet je geen waarborgen of garanties geven zoals een hypothecair onderpand
  • Als ondernemer sta je geen aandelen af, dus je verliest geen controle
  • Door de brede communicatie krijgt je project veel exposure, dus het kan ook voor extra klanten zorgen
  • Je doet ook aan klantenbinding, waardoor je een leger aan ambassadeurs bouwt
  • Kan ingezet worden door verschillende (moeilijker te financieren) projecten: horeca-zaken, vastgoedprojecten, franchisenemers, vzw’s, herfinancieringen, overnames…
  • Het bedrag dat je wilt ophalen kan je zelf kiezen en kan wettelijk gezien tot €5 miljoen in België

Nadelen voor ondernemers

  • Je zal door een grondige screening moeten want niet elk dossier wordt zomaar toegelaten door de platformen
  • Een lening moet je natuurlijk terugbetalen, dus je moet kunnen aantonen dat je de komende jaren genoeg terugbetalingscapaciteit hebt
  • Je moet er tijd voor kunnen vrijmaken om het dossier voor te bereiden en communicatie te doen
  • Als je het doelbedrag niet haalt, ga je (meestal) met lege handen naar huis, belangrijk om realistisch te zijn
  • Je moet transparant kunnen communiceren over je project en de financiële cijfers, dus niet geschikt voor bedrijven waar informatie gevoelig is
  • De rente die je betaalt, zal waarschijnlijk hoger liggen dan wat de bank gemiddeld vraagt, maar daar krijg je natuurlijk geen marketingwaarde van

Voor- en nadelen voor investeerders

Voordelen voor investeerders

  • De rendementen die aangeboden worden, zijn een pak aantrekkelijker dan de alternatieven, gemiddelde nettorendementen liggen tussen de 4% en 5%
  • Meestal wordt er maandelijks of jaarlijks een stukje van de lening afbetaald, waardoor het risico daalt
  • Er zijn heel wat fiscale voordelen beschikbaar zoals het belastingkrediet en de overheidwaarborg via de winwinlening, of de vrijstelling van roerende voorheffing
  • Je hebt geen groot bedrag nodig om te kunnen crowdlenden, vaak is een paar honderd euro al genoeg
  • Investeren via crowdlending is heel laagdrempelig: gewoon online investeren door een account aan te maken, enkele formulieren in te vullen en online te betalen
  • Je weet 100% waarin je investeert en kan er ook trots op zijn
  • Je investeert in lokale projecten waar je ook mogelijks betrokken in kan worden door de projecteigenaar

Nadelen voor investeerders

  • Het is vaak moeilijk om de risico’s in te schatten van elk aangeboden dossier, je moet vertrouwen op de informatie die aanwezig is of zelf extra informatie opvragen
  • Om je risico te beperken moet je zoveel mogelijk spreiden over verschillende projecten
  • Als het project overkop gaat (de onderneming gaat bijvoorbeeld failliet), dan is er een grote kans dat je je investering kwijt bent
  • Je moet zelf goed letten op de kosten die bij een crowdlending investering komen kijken, deze worden normaal gezien altijd vooraf meegedeeld
  • Een extra risico zit natuurlijk bij het platform dat je kiest, dus controleer zeker of het platform de correcte wettelijke vergunningen heeft

Hoeveel kost crowdlending?

Crowdlending is jammer genoeg niet gratis.

De technologie van het platform en de mensen die het mogelijk maken moeten natuurlijk ook betaald worden.

Meestal wordt de totale kost verdeeld over de projecteigenaar en de investeerder.

Kosten voor projecteigenaars

De projecteigenaar betaalt een opstartkost en een variabele succeskost. Hou rekening met ongeveer 7% van de totale opgehaalde financiering, los van alle extra zaken die moeten opgemaakt worden voor marketing zoals video’s, advertenties, flyers…

Kosten voor investeerders

Voor investeerders worden bij sommige platformen enkel de transactiekosten aangerekend, maar meestal wordt een administratieve vergoeding aangerekend om het dashboard ter beschikking te stellen en terugbetalingen op te volgen.

Het is dus belangrijk om bij crowdlending goed de bestaande platformen te vergelijken, om te weten welk platform bij jou past.

Financiering vinden of investeren via crowdlending?

Ben je volledig overtuigd om geld op te halen of te investeren via crowdlending?

WinWinner hielp al meer dan 250 ondernemingen aan meer dan €23 miljoen financiering. Als erkend alternatief financieringsplatform door de FSMA zijn we je ideale partner.

We onderscheiden ons door transparante en duidelijke informatie te delen, in de taal die de klant begrijpt en spreekt.

Ondernemer? We gaan graag samen op zoek naar financiering!

Investeerder? Ontdek de actieve projecten op ons platform!

Op zoek naar groeifinanciering?

Ik zoek financiering

Investeren in groeibedrijven?

Ik wil investeren