De Winwinlening in 2022

De winwinlening is een achtergestelde lening waarmee Vlaamse particulieren fiscaal voordelig kunnen investeren in Vlaamse kmo’s.

Beide partijen winnen bij de winwinlening:

De Vlaamse particulier krijgt bovenop de rente een bijkomend belastingkrediet en in het geval van faling een waarborg van de overheid;

De Vlaamse kmo betaalt een lage rentevoet, moet geen waarborg geven en kan de kenmerken flexibel opstellen.

Met de winwinlening wil de Vlaamse overheid particuliere spaarders stimuleren om hun slapend spaargeld in de economie te pompen.

De winwinlening in een notendop

In deze uitgebreide gids vind je de meest volledige en up-to-date informatie over de winwinlening terug: voorwaarden, voor- en nadelen, simulaties

Laatste update: 31/03/2022

Wat is de winwinlening?

Het spaarboekje brengt niets meer op, integendeel: de extreem lage rente op spaarboekjes, bankkosten en de inflatie zorgen ervoor dat je in werkelijkheid verlies maakt op het geld dat je op je spaarrekening parkeert. De koopkracht van de spaarder daalt dus.

Ondertussen ondervindt 82% van de Vlaamse kmo’s moeilijkheden met het vinden van financiering bij klassieke kanalen zoals banken. Die financiering hebben ze nodig om te kunnen opstarten of verder te groeien. De Belgische banken vallen sinds de economische crisis in 2008 onder heel wat strengere maatregelen, waardoor België het 2e moeilijkste land in de EU is om bankfinanciering op te halen.

Daarom heeft de Vlaamse overheid in 2006 “De Winwinlening” in het leven geroepen.

De winwinlening is een fiscale maatregel van de Vlaamse overheid om particulieren fiscaal aan te moedigen om geldmiddelen ter beschikking te stellen aan kleine en middelgrote ondernemingen.

Wie als particuliere Vlaming een winwinlening afsluit met een Vlaamse kmo, krijgt hierop jaarlijks een vaste rente en een belastingkrediet bovenop, met bijkomstig een overheidswaarborg van 30% indien de kredietnemer het ontleende bedrag niet kan terugbetalen.

Door de fiscaal gunstige voorwaarden van de winwinlening is de winwinlening erg populair. Die populariteit is de laatste jaren fors toegenomen: waar in 2019 nog voor 62,5 miljoen euro aan winwinleningen werd geregistreerd, was dat in 2021 maar liefst 90 miljoen euro meer (152 miljoen euro).

Evolutie van het bedrag dat via winwinleningen werd geïnvesteerd (in miljoen euro).
Bron: PMV

Deze fikse stijging is wellicht te wijten aan de versoepelingen (zie verder) die in oktober 2020 van kracht werden: de Vlaamse overheid besliste, als gevolg van de coronapandemie, dat onder meer de waarborg op de winwinlening verhoogd zou worden voor leningen die tot en met 31/12/'21 werden geregistreerd.

De kenmerken

De winwinlening is een achtergestelde lening door Vlaamse particulieren aan Vlaamse kmo’s met volgende kenmerken:

  • Looptijd: 5-10 jaar
  • Jaarlijkse rente: Min. 0,75% - Max 1,50%
  • Jaarlijks belastingkrediet: 2,5%
  • Maximale investering per particulier: €75.000
  • Maximale totaal opgehaald bedrag: €300.000
  • Waarborg: 30% overheidswaarborg op het openstaande kapitaal bij evt. faillissement
  • Aflossingsperiode: kiezen tussen maandelijks, driemaandelijks, zesmaandelijks, jaarlijks of eenmalig

In 2020 tijdelijk nog aantrekkelijker voor investeerders gemaakt

Om de negatieve impact van corona op kmo’s te counteren heeft de overheid heel wat nieuwe maatregelen ingevoerd, waaronder een aanpassing aan de winwinlening. Deze aanpassingen maken het voor kredietgevers nog interessanter om een fiscaal voordelige investering te maken en het slapend spaargeld in de lokale economie te pompen.

Een overzicht van de aanpassingen:

  • Maximaal investeringsbedrag per particulier werd opgetrokken van €50.000 naar €75.000
  • Maximale totale investering die opgehaald kan worden door de ondernemer werd verhoogd van €200.000 naar €300.000
  • Looptijd van de lening werd flexibeler: de ondernemer kan, in plaats van 8 jaar, kiezen voor een periode tussen 5 en 10 jaar
  • Leningen die in in 2020 zouden aflopen, konden met 2 jaar verlengd worden (dus tot max. 10 jaar)
  • Het belastingkrediet van 2,5% werd uitgebreid over de volledige 10 jaar
  • Kleine aandeelhouders (max. 5% aandelen) kunnen nu ook een winwinlening geven
  • Last but not least: de overheidswaarborg bij een faillissement steeg van 30% naar 40% op het openstaande kapitaal (voor registraties van 15 maart 2020 tot en met 31 december 2021)

Deze aanpassingen werden op 2 oktober 2020 doorgevoerd via het Belgisch staatsblad.

Sinds januari 2022 bedraagt de waarborg opnieuw 30%. Waar de minimale en maximale wettelijke rentevoeten in 2021 respectievelijk nog 0,875% en 1,75% bedroegen, gaat het in 2022 om 0,75% en 1,50%.

Voor- en nadelen voor kredietnemers (Vlaamse kmo’s)

Voordelen voor kredietnemers

  • Je betaalt een jaarlijkse rente tussen 0,75% en 1,50%, wat vrij laag is in vergelijking met andere vormen van leningen.
  • Je kan leningen ophalen bij je eigen netwerk van vrienden en familie, maar ook bv. bij klanten, leveranciers, fans… Zo worden deze mensen ambassadeur van jouw onderneming.
  • Elk type onderneming kan winwinleningen ontvangen: eenmanszaken, vennootschappen, vzw’s (met economische activiteit)…
  • De kenmerken van de lening zijn enorm flexibel: je kiest zelf de looptijd tussen 5 en 10 jaar en of je maandelijks, driemaandelijks, jaarlijks of eenmalig op het einde aflost.
  • Je kan het eenvoudig online aanvragen.
  • Aangezien de winwinlening een achtergestelde lening is, kan dit dienen als hefboom naar andere financieringsvormen zoals bankleningen. Wie winwinleningen ophaalt, kan dus makkelijker bij banken terecht voor bijkomende kredieten.
  • Je moet geen eigen waarborgen of garanties geven.
  • Je moet geen aandelen afstaan en verliest dus geen controle, omdat het om leningen gaat.
  • Je kan de lening vervroegd terugbetalen als je de middelen beschikbaar hebt.
  • Ook coöperatieve aandeelhouders die minder dan 5% van de aandelen hebben kunnen investeren, wat enorm interessant is voor coöperatieve ondernemingen.

Nadelen voor kredietnemers

  • Je moet mensen in je eigen netwerk overtuigen om een lening aan jou te geven. Je zal er dus wat tijd in moeten steken om dat eigen netwerk aan te spreken.
  • Je kan de winwinlening enkel als Vlaamse kmo gebruiken (exploitatiezetel in Vlaams Gewest).
  • Alle investeerders moeten particulieren en inwoners van het Vlaams Gewest zijn.

Voor- en nadelen voor kredietgevers (Vlaamse particuliere investeerders)

Voordelen voor kredietgevers

  • De winwinlening is fiscaal voordelig, om het slapend spaargeld te laten opbrengen. Bovenop de jaarlijkse rente van 0,75% tot 1,50% krijg je 2,5% extra jaarlijks rendement via een belastingkrediet.
  • Ook als je geen belastingen betaalt, ontvang je het jaarlijkse belastingkrediet (zie ons blogartikel het verschil tussen een belastingvermindering en een belastingkrediet).
  • Als het fout loopt met de onderneming (bv. faillissement), heb je recht op een overheidswaarborg van 30% op het openstaande bedrag, opnieuw via een belastingkrediet. Daardoor daalt het risico van de investering aanzienlijk.
  • Een lening afsluiten met Vlaamse kmo’s ondersteunt de lokale economie.
  • Er zijn geen bijkomende kosten aan verbonden: investeren via de winwinlening is dus - uitgezonderd van je investeringsbedrag uiteraard - volledig gratis.

Nadelen voor kredietgevers

  • Je kan niet vanuit een vennootschap investeren of als inwoner van het Waals of Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
  • Je kan het geïnvesteerde bedrag niet ineens terugvragen aan de kredietnemer. Je moet er dus van uitgaan dat je het geld niet nodig gaat hebben gedurende de looptijd van de lening.
  • Op de jaarlijkse rente (0,75% tot 1,50%) betaal je 30% roerende voorheffing, waardoor je dus wat van je rendement verliest aan belastingen. Het belastingkrediet van 2,5% is echter vrijgesteld van die roerende voorheffing. Het netto rendement is daardoor max. 3,55%.
  • Een lening afsluiten met een kleine onderneming is uiteraard risicovol. Je hebt niet altijd een duidelijk en up-to-date zicht op de financiële situatie van de onderneming.

Voorwaarden voor kredietnemers

Deze maatregel richt zich enkel tot kmo’s die voldoen aan volgende definitie:

  • exploitatiezetel in het Vlaams Gewest;
  • minder dan 250 werknemers;
  • waarvan ofwel de jaaromzet niet hoger is dan €50 miljoen, ofwel het balanstotaal niet hoger is dan €43 miljoen;
  • die voldoen aan een vastgelegd zelfstandigheidscriterium (niet meer dan 25% van het kapitaal of de stemrechten mogen in het bezit zijn van één of meerdere grote ondernemingen).

Bij de toepassing van deze criteria wordt rekening gehouden met eventuele partner- en verbonden ondernemingen van het betrokken bedrijf. Hierdoor zullen gegevens van gelieerde bedrijven opgeteld moeten worden.

Een onderneming die één van deze criteria overschrijdt, wordt beschouwd als grote onderneming en komt dus niet in aanmerking voor de maatregel.

Voorwaarden voor kredietgevers

Op de datum waarop de winwinlening gesloten wordt, moet de kredietgever voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • hij/zij moet een natuurlijk persoon zijn die deze lening afsluit buiten het kader van zijn/haar handels- of beroepsactiviteiten;
  • deze natuurlijke persoon moet in het Vlaamse Gewest zijn gevestigd;
  • mag geen werknemer zijn van de kredietnemer;
  • als de kredietnemer een zelfstandige is, dan mag de kredietgever niet de echtgenoot of de wettelijk samenwonende partner van de kredietnemer zijn;
  • als de kredietnemer een rechtspersoon is, kan de kredietgever geen aandeelhouder met meer dan 5% van de aandelen zijn van die rechtspersoon, noch benoemd zijn of optreden als bestuurder, zaakvoerder of een vergelijkbaar mandaat binnen die rechtspersoon.
  • Evenmin mag de echtgenoot of de wettelijk samenwonende partner van de kredietgever aandeelhouder zijn of benoemd zijn of optreden als zaakvoerder, bestuurder of een vergelijkbaar mandaat binnen de kredietnemende onderneming.

Simulaties van winwinleningen

Hieronder vind je 2 simulaties terug van het rendement van een winwinlening voor een bedrag van €5.000, op een periode van 5 jaar. Hierbij wordt uitgegaan van de maximale wettelijke rentevoet van de winwinlening van 1,50%.

In dit voorbeeld kan je vooral het verschil in rendement zien tussen jaarlijks constante aflossing en een eenmalige aflossing op het einde van de looptijd (5 jaar in dit geval).

Jaarlijkse constante aflossing

Eenmalige aflossing

Aflossingstabellen

Uitgebreide simulaties van aflossingstabellen kan je opvragen via de simulatietool van PMV.

Winwinlening afsluiten

De aanvraagprocedure verloopt in 4 stappen:

1: Indienen

Via de online tool van PMV/z kan je de winwinlening indienen: https://winwin.pmv.eu

Je zal daarvoor alle nodige gegevens van de kredietgever, de kredietnemer en het krediet zelf moeten invullen.

Na het indienen krijg je een automatisch gegenereerde akte en aflossingstabel. Je kan die daarna meteen online indienen bij PMV.

2. Ondertekenen

De gegenereerde akte en aflossingstabel moeten door de kredietgever en kredietnemer ondertekend worden en vervolgens bezorgd worden aan Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV).

Je kan de ondertekende documenten mailen naar: winwinlening@pmv.eu of via post versturen naar: Winwinlening, Oude Graanmarkt 63, 1000 Brussel.

3. Registreren

Binnen de maand na ontvangst van deze akte gaat PMV na of aan alle voorwaarden is voldaan. Als aan alle voorwaarden voldaan is, gaat PMV over tot registratie van de akte.

De registratie bestaat uit het toekennen van een nummer aan de winwinlening en het opnemen van de lening in een register.

Binnen een week na registratie van de akte zal PMV de kredietgever schriftelijk op de hoogte brengen van de registratie.

4. Betalen

Het volledige investeringsbedrag moet uiterlijk voor de afgesproken startdatum (zoals in de akte vermeld) op de bankrekening van de kredietnemer staan. De betaling moet dus gebeurd zijn voor de aanvang van de lening.

Matchmaking platform WinWinner

Sinds 2015 treedt WinWinner op als matchmaking platform voor de winwinlening.

Dit door de FSMA vergund alternatieve-financieringsplatform geeft ondernemers de mogelijkheid om een financieringscampagne op de website te plaatsen en zo hun netwerk online te laten investeren.

Geld ophalen via de winwinlening? Start de gratis Quickscan.

Investeren via de winwinlening? Ontdek hier alle actieve projecten.

Veelgestelde vragen

Hoe werkt een winwinlening?

De winwinlening is een maatregel die in 2006 door de Vlaamse overheid in het leven werd geroepen om investeren in Vlaamse kmo's aantrekkelijker te maken. Zoals de naam het zegt, wil deze lening een win-winsituatie bewerkstelligen: ondernemers kunnen aan een vrij lage rente lenen bij particulieren, die bovenop de rente die ze van de kredietnemer ontvangen ook nog eens kunnen rekenen op een belastingkrediet en een waarborg van de overheid. Ontdek meer in de secties Wat is de winwinlening? en De Kenmerken.

Wat als het fout loopt?

Indien de kredietnemer (de onderneming) de lening niet kan terugbetalen of gedurende meer dan 3 maanden nalaat om de aflossingen van de lening te betalen, kan de kredietgever de lening vervroegd opeisbaar stellen. Dit moet door middel van een aangetekend schrijven gericht aan de onderneming.

Dit kan enkel in volgende gevallen:

  • in geval van faillissement, kennelijk onvermogen, of vrijwillige of gedwongen ontbinding of vereffening van de kredietnemer;
  • als de kredietnemer een zelfstandige is, in geval hij zijn activiteit vrijwillig stopzet of overdraagt;
  • als de kredietnemer een rechtspersoon is, ingeval die rechtspersoon onder voorlopig bewindvoerder geplaatst wordt, of
  • in geval van een achterstand van meer dan drie maanden in de betaling van de aflossingen van de hoofdsom of de interesten van de Winwinlening;
  • in geval van schrapping van ambtswege, wegens het niet naleven door de kredietnemer van de voorwaarden van dit decreet en de ter uitvoering ervan genomen besluiten.
  • in geval van overlijden van de kredietnemer.

Indien effectief blijkt dat de onderneming de lening (geheel of gedeeltelijk) niet zal kunnen terugbetalen, kan de schrapping van de winwinlening worden aangevraagd bij PMV.

Het bedrag van de hoofdsom dat definitief verloren is gegaan, kan voor 30% (of 40% bij winwinleningen die geregistreerd zijn tussen 15 maart 2020 en 31 december 2021) worden gerecupereerd door middel van een belastingkrediet.

Is een winwinlening fiscaal interessant?

De winwinlening heeft twee fiscale troeven. Ten eerste is er het belastingkrediet van 2,50% op het openstaande kapitaal. Dit ontvang je op jaarlijkse basis. Ten tweede is er de waarborg van 30%: als de onderneming waaraan je de winwinlening hebt toegekend de lening niet meer kan terugbetalen, kan je nog 30% van het openstaande bedrag recupereren via je belastingaangifte.

Noteer dat het bij deze fiscale voordelen van de winwinlening twee keer om een belastingkrediet gaat, en niet om een belastingvermindering. Dit betekent dat je deze bedragen ook krijgt als je op basis van je aangifte al geld moet terugkrijgen van de overheid.

Wie kan een winwinlening geven?

De kredietgever moet een in het Vlaams Gewest gevestigde particulier zijn. Hij/Zij mag bij de kredietnemer geen werknemer, zaakvoerder/bestuurder of aandeelhouder met meer dan 5% van de aandelen zijn. Daarnaast zijn er nog enkele andere criteria om een winwinlening te kunnen aangaan; bekijk de overige voorwaarden in het gedeelte Voorwaarden voor kredietgevers.

Wat gebeurt er bij een overlijden bij de kredietgever?

Als de kredietgever overlijdt, valt de Winwinlening in het actief van de nalatenschap en worden de rechten van de schuldvordering overgedragen aan de erfgenamen.

Het jaarlijkse belastingkrediet van 2,50% kan niet worden overgedragen. Het recht op het eenmalig belastingkrediet wordt wel overgedragen op de erfgenamen in de verhouding waarin zij de Winwinlening verkregen hebben.

Kan de winwinlening vervroegd terugbetaald worden?

Er kan in onderling overleg overeengekomen worden dat de kredietnemer een vervroegde terugbetaling kan doorvoeren.

De vervroegde terugbetaling moet via PMV gebeuren door de winwinlening officieel te schrappen.

Kan ik mijn geïnvesteerd bedrag vervroegd opeisen?

Als kredietgever kan je het bedrag niet eenzijdig vervroegd opeisen. We raden dus aan om enkel te investeren in een winwinlening met middelen die je doorheen de looptijd niet nodig zal hebben.

Hoe kan ik een winwinlening aanvragen?

De aanvraag en registratie van winwinleningen gebeuren bij PMV (Participatiemaatschappij Vlaanderen). Op de website van PMV kan je met de nodige gegevens van de kredietnemer en -gever de lening aanvragen. Vervolgens krijgen beide partijen een akte en aflossingstabel, die ondertekend naar PMV moeten teruggestuurd worden.

Daarna gaat PMV -indien aan alle voorwaarden voldaan is- over tot registratie van de winwinlening. De lening moet betaald zijn vóór de in de akte en aflossingstabel opgenomen startdatum. Lees meer over de aanvraagprocedure in de sectie Winwinlening afsluiten.

Kan ik de winwinlening combineren met andere financieringsvormen zoals bankleningen, Startlening, Cofinanciering...?

De winwinlening wordt door ondernemingen heel vaak gecombineerd met andere financieringsmiddelen. Sterker nog, vaak is het een positief signaal voor andere geldverstrekkers als je als onderneming kan aantonen dat er ook particuliere investeerders mee investeren via een winwinlening. De winwinlening is daarbij ook achtergesteld tegenover alle andere vormen van financiering.

Op zoek naar groeifinanciering?

Ik zoek financiering

Investeren in groeibedrijven?

Ik wil investeren