⇽ Bekijk de andere gidsen

De Ultieme Bootstrapping Gids

Hoe kan ik als ondernemer de start van mijn onderneming financieren zonder externe investeringen?

Als startende ondernemer draai je elke euro liefst 3 keer om

Je moet op een andere manier omspringen met je kapitaal, maar uiteindelijk kost het toch wat geld om een onderneming te starten: de boekhouder, een website, transportkosten, de eerste voorraad...

Aan de hand van een aantal voorbeelden en tips leggen we je uit hoe je slim kan omgaan met je financieringsnood:

Bootstrapping!

Laatst geüpdatet: 11 mei 2018
Totale leestijd: 19 minuten

Wat is Bootstrapping/Bootstrappen?

De term bootstrapping betekent dat een onderneming zichzelf volledig financiert via intern gegenereerde middelen.

Er wordt met andere woorden geen gebruik gemaakt van externe bronnen van financiering zoals risicokapitaal en bankfinanciering.

De meeste startende ondernemingen beschikken over relatief weinig eigen inbreng en maken gebruik van steunmaatregelen van de overheid, risicokapitaal en andere leningen om de opstart van hun onderneming te financieren. Het is een kunst om een bedrijf op te richten en vervolgens te laten groeien zonder tussentijds beroep te doen op enige vorm van externe financiering.

Jouw onderneming financieren via bootstrapping vereist veel creativiteit, zelfdiscipline, stressbestendigheid en een sterk inschattingsvermogen wat betreft risico’s.

Je moet als ondernemer in staat zijn om op het juiste moment de juiste strategische keuzes te maken.  

Cijfers via Startupsecrets

Hoe financier ik mijn eigen onderneming?

Deze financieringsmethode vereist een volledig andere aanpak waarbij de focus wordt gelegd op het genereren van een zo hoog mogelijke omzet en vervolgens ook winst. Bij deze aanpak worden de kosten of uitgaven zo beperkt mogelijk gehouden. Je moet als het ware als ondernemer over elke kost zeer goed nadenken of deze wel echt nodig zijn voor je onderneming. De winst is de drijvende kracht achter de groei van de onderneming. De winst is natuurlijk best zo hoog mogelijk, hoe hoger de winst tijdens een bepaald jaar, hoe meer middelen er beschikbaar zijn in het volgende jaar. De winst van het vorige jaar wordt volledig geherinvesteerd in de onderneming.

In het begin moet je vooral rekening houden met kasstromen of cashflow. Het is de bedoeling om zo snel mogelijk een product of dienst te ontwikkelen zodat je de burn rate zo snel mogelijk kan beperken. 

De burn rate van een onderneming is een engelse term die gebruikt wordt om aan te duiden dat een bedrijf cash “verbrandt”. Indien er nog geen of weinig inkomsten zijn, zal de onderneming periodiek geld verliezen. Van zodra jouw bedrijf voldoende inkomsten kan genereren om alle (in dit geval beperkte) kosten te dragen, zal je geen geld meer verliezen. Dit wordt ook wel het genereren van een positieve cashflow genoemd. De hoeveelheid geld dat binnenkomt (inkomende kasstromen), zal de uitgaande kasstromen overschrijden.

De kapitaalbehoefte van de onderneming wordt meestal gefinancierd via spaargeld van de ondernemer en aanvullend een som geld van vrienden of familie. Startende ondernemingen maken tijdens hun beginjaren meestal verlies of hebben slechts een beperkte winst, waardoor bootstrapping in deze fase meestal niet de meest aangewezen financieringsvorm is. Toch zijn er veel prominente bedrijven waaronder Apple, Facebook, HP en SAP die in het verleden gebruik hebben gemaakt van bootstrapping om de beginfase van hun onderneming te financieren.

Bootstrapping in 2 fases

Volgens smallbiztrends bestaat het bootstrappen van jouw onderneming uit twee fasen:

Eerste fase (seed money)

Tijdens deze fase worden er genoeg middelen verzameld om de opstart van de onderneming te financieren. Vaak gebruiken ondernemers hierbij hun eigen spaargeld of verkrijgen ze financiering van vrienden of familie (ook wel de 3F’s genoemd). De ondernemer zal ervoor zorgen dat hij net genoeg middelen heeft om zijn onderneming van de grond te krijgen.

 

Tweede fase (customer-funded money)

Tijdens deze fase zal de ondernemer zijn product zo snel en zoveel mogelijk proberen verkopen met als doel om zo snel mogelijk een positieve kasstroom te genereren. Het geld dat verkregen wordt van klanten zal dan geherinvesteerd worden in de bedrijfscyclus om deze draaiende te houden. Een zo hoog mogelijke omzet en ook winst is essentieel om het bedrijf draaiende te houden. Zonder een van deze componenten beschikt het bedrijf niet over te nodige middelen om de ondernemingscyclus te financieren. Door het beperkt aantal middelen zal de onderneming niet zo snel groeien omdat het niet beschikt over kapitaal om zware begininvesteringen te doen.   

Voordelen van Bootstrapping

Een voordeel van bootstrapping is dat je geen afbetalingsverplichtingen hebt tegenover banken en dat je bovendien geen controle verliest in je bedrijf. Er worden namelijk geen private investeerders toegelaten in de onderneming dus je blijft de volledige controle behouden. Je kan dus je volledige aandacht besteden aan de groei van je onderneming.

Vervolgens zal jij er ook de vruchten van plukken als de onderneming goed draait. Zo zal je aan gunstige voorwaarden kunnen lenen bij banken als je voldoende eigen middelen hebt opgebouwd en beschikt over terugbetalingscapaciteit. Daarnaast zal je ook veel minder aandelen moeten afgeven aan een aandeleninvesteerder zoals een businessangel als jouw onderneming goed presteert. De waardering van de onderneming zal hoger liggen dan bij opstart waardoor de business angel voor zijn inbreng minder aandelen in ruil krijgt.

De voordelen in het kort

  • Geen afbetalingsverplichtingen (bv. tegenover banken)
  • Geen controle verliezen (geen externe investeerders)
  • Volledige aandacht kan naar onderneming gaan
  • Gunstigere voorwaarden bij onderhandelen met banken of investeerders

Nadelen van Bootstrapping

Hou er rekening mee dat bij het gebruik van bootstrapping de groei tijdens de beginjaren waarschijnlijk wordt beperkt. Startende ondernemingen hebben in hun beginjaren meestal veel kapitaal nodig om hun begininvesteringen te doen. Indien er weinig kapitaal beschikbaar is, zal de onderneming niet in staat zijn om deze belangrijke begininvesteringen te doen en zal hierdoor de groei aanzienlijk afgeremd worden. 

De groei van de onderneming kan dus afgeremd worden door enkel gebruik te maken van eigen middelen.

Bootstrapping houdt natuurlijk ook meer risico in, aangezien de middelen van de onderneming zeer beperkt zijn. In het geval van aanzienlijk verlies zal de onderneming slechts zich weinig bijkomende tegenslagen kunnen permitteren.

“Having limited resources means you won’t survive unless you only focus on what brings the most value”
Oleg Schegolev, Founder SEMrush

De nadelen in het kort

  • Groei is beperkter door minder middelen
  • Meer risico's
  • Minder bestand tegen tegenslagen

Legendarische bootstrapping voorbeelden

Bootstrapping voorbeeld: Apple

Hieronder wordt kort beschreven hoe Apple tijdens hun beginjaren gebruik maakte van bootstrapping:

De oprichters van Apple, Steve Jobs en Steve Wozniak, begonnen computers te bouwen in Jobs’ garage in de jaren ’70. 

Om de productie van hun eerste computerprintplaat te financieren verkocht Jobs zijn auto en Wozniak zijn rekenmachine en bouwden ze het eerste prototype van de Apple I. 

Ze slaagden erin om een functionerend prototype te bouwen aan minimale kostprijs. Vlak na hun eerste verkooporder zochten ze een manier om de onderdelen te financieren en gingen ze onderhandelen met hun leveranciers. Ze slaagden erin om 30 dagen betalingsuitstel te verkrijgen die hen in staat stelde om hun eerste bestelling tijdig te leveren.

Jobs en Wozniak in hun garage tijdens het ontwikkelen van de Apple I. Afkomstig uit de film Jobs.

Bootstrapping voorbeeld: Amazon

Amazon, momenteel één van de grootste bedrijven ter wereld in termen van beurskapitalisatie, heeft in de beginfase ook gebruik gemaakt van bootstrapping om de start van het bedrijf te financieren. De oprichter van Amazon, Jeff Bezos (momenteel de rijkste persoon ter wereld met een vermogen van rond de $100 miljard), beëindigde zijn carrière op Wall Street en richtte een online boekenwinkel op genaamd Amazon.com in 1994. Hij investeerde $300.000 in zijn onderneming en richtte een klein team op van softwareontwikkelaars. Van dit bedrag had hij een deel bijeen gespaard en het resterende stuk van de totale financiering kwam van zijn familie.

Samen met zijn klein team begon hij de software te ontwikkelen voor Amazon in zijn garage. Om de nodige kosten te besparen ging hij bestellingen zelf naar het postkantoor brengen in zijn oude 1987 Chevy Blazer. Al snel bleek Amazon een succes te worden. Na 2 maand verkocht Amazon voor meer dan $20.000 per week aan boeken.  Om de verdere groei van Amazon te financieren bracht hij het bedrijf in 1997 naar de beurs. In een documentaire op YouTube van 1999 kan je zien hoe fanatiek Jeff Bezos wel was op het vlak van kostenbesparing ondanks hij toen al een aanzienlijk vermogen had door het succes van Amazon. Hij gebruikte een deur met 4 houten balken als bureau en verder spendeerde hij geen geld aan zaken die niet belangrijk waren voor klanten. 

Bekijk hieronder het (hilarische) fragment op YouTube:

 

Wil je nog meer voorbeelden lezen van gebootstrapte ondernemingen?

20 concrete voorbeelden en tips

  1. Gebruik een co-working space om de huurkosten zo goed mogelijk te beperken of werk eventueel thuis
  2. Probeer zo veel mogelijk dingen zelf te doen, m.a.w. tracht zo weinig mogelijk taken te outsourcen
  3. Probeer elke kost die niet essentieel is voor je onderneming te vermijden
  4. Gebruik zo veel mogelijk gratis softwaretoepassingen zoals Streak, MailChimp en Trello
  5. Probeer een product of dienst te ontwikkelen die “voldoende waarde creërt voor een klant” en probeer dit zo snel mogelijk te verkopen om tractie op te wekken. Streef naar een positieve kasstroom
  6. Zorg ervoor dat je klanten zo snel mogelijk betalen (door bv. een korting te geven bij snelle betaling) en dat je zelf de betaling aan leveranciers zo lang mogelijk kan uitstellen
  7. Wees innovatief op het vlak van marketing, gebruik hierbij gratis of goedkope marketing kanalen zoals sociale media...
  8. Behoud je huidige job zo lang mogelijk en ga er slechts voor indien jouw activiteit een reële kans op slagen heeft
  9. Gebruik indien nodig factoring om vorderingen te innen. Bij factoring verkoop je openstaande vorderingen van klanten waarop je lang moet wachten. Let wel op, factoring is duur
  10. Probeer eerst onderzoek te doen om te kijken of er vraag is naar jouw product of dienst in de markt. Dit kan je eventueel doen via een reward-based crowdfundingscampagne
  11. Spendeer geen duizenden euro’s aan een professioneel logo. Gebruik dit kapitaal in de opstartfase voor relevantere kosten. Investeer hier pas in tijdens wanneer er meer middelen beschikbaar zijn
  12. Maak geregeld een blogje waarbij je je huidige klanten op de hoogte houdt van de nieuwste updates van het bedrijf of het product
  13. Probeer jezelf targets of doelwitten op te leggen zodat je kan zien of je voldoende progressie maakt
  14. Incentiviseer je personeelsleden met aandelenopties. Zo kan je ze een matig loon uitbetalen en hen motiveren om hard te werken. Zij zullen immers mee participeren in de winst bij een latere verkoop van de onderneming
  15. Wees creatief met personeel: maak gebruik van stagiaires of andere goedkope arbeidskrachten zoals studenten of interim-personeel
  16. Vraag feedback aan je klanten met betrekking tot jouw product. Zij zijn diegene die aanbevelingen kunnen doen om het product of dienst beter te maken
  17. Betaal jezelf tijdens de opstartfase slechts een minimale bezoldiging uit. Vaak wordt er tijdens de opstartfase geen bezoldiging uitgekeerd
  18. Sluit partnerships af met andere bedrijven die een win-winsituatie kunnen opleveren
  19. Bekijk of jouw onderneming in aanmerking komt voor subsidies
  20. Minimaliseer voorraden. Dit is immers geld van de onderneming dat niet in omloop is. Streef naar een hoge voorraadrotatie. Gebruik een just-in-time voorraadbeheer benadering.
⇽ Bekijk de andere gidsen in onze academy

Zoek je financiering?

Ik zoek financiering

Wil je investeren?

Ik wil investeren

Zoek je financiering?

Schrijf je vrijblijvend in

Wil je investeren?

Bekijk de bedrijvenlijst